admin

Het is goed om afstand te nemen van je tekst, zowel fysiek als mentaal, al is het maar een paar dagen. Als je de tijd hebt liever langer. De euforie of de frustratie die je voelde vlak nadat je deze…

Als je in je verhaal terugblikt op een eerder gebeurd moment is het gebruikelijk om de voltooid verleden tijd te gebruiken. Bijvoorbeeld: Ze had die avond de deur achter zich dichtgetrokken en was in haar auto gestapt. Als deze flashback…

Wij zijn het volk van de verkleinwoorden. In spreektaal geeft het verkleinen van woorden vaak een extra betekenis mee. Het drukt gezelligheid uit (dagje uit, weekendje weg, terrasje pikken), of een vorm van genegenheid (mijn vriendje). Het kan ook een…

Het is goed om inspiratie op te doen op internet. Het is slim om te leren van anderen hoe je het beste kunt schrijven, maar overdrijf niet. Een schrijver schrijft. Spendeer al je tijd die in het lezen van schrijftips…

Vermijd vaag en abstract taalgebruik. Geef de lezer relevante, concrete en bij voorkeur onvoorspelbare details, zodat deze zich er een beeld van kan vormen. Een belangrijk uitgangspunt is dat concrete tekst te tekenen moet zijn. Het zijn zogenaamde plaatjeswoorden. Schrijf…

Overmatig gebruik van voorzetsels veroorzaakt buikkramp bij je lezers. Dit verschijnsel noemen we voorzetseldiarree. Een voorbeeld met vijf voorzetsels: Bij mijn zus ontbreekt het duidelijk aan liefde voor de planten die in de tuin voor haar huis staan. Trekt je…

Dit is de zogenaamde Flaubert-tip. Gustave Flaubert stelde hoge eisen aan de klank, het ritme en de beeldende kracht van zijn zinnen. Door zijn eigen teksten hardop te lezen, haalde hij de zwakheden er eenvoudig uit. Hij noemde dit de…

Een goed verhaal geeft antwoord op deze drie vragen: Wie wil wat? Wat gebeurt er als hij of zij dit niet krijgt? Waarom moet dit nu? De held moet obstakels overwinnen, die hem of haar weerhouden van het bereiken van…

Goed leren schrijven begint met veel lezen. Kijk van de meesters af! Maak foto’s van passages of zinnen die je raken, bestudeer de techniek van het schrijven van levendige dialogen, analyseer hoe spanning wordt opgebouwd. Zit je vast bij het…

Kom uit je hol en ga bij een schrijfgroep! Dit is absoluut de snelste en meest effectieve manier om te groeien als schrijver. Leden van een schrijfgroep kunnen je blinde vlekken ontmaskeren én kunnen je prachtige passages bejubelen. Het is…

Om je personages beter te leren kennen, kun je een cv opstellen van ze met hun naam, leeftijd, geslacht, beroep, studie, hobby’s, uiterlijke kenmerken, eigenaardigheden, drijfveren en rol ten opzichte van andere personages (broer, vader, leraar, dader, slachtoffer). Het helpt…

Filterwoorden scheppen onnodig afstand tussen de lezer en de gevoelens van de personages. Ze leggen als het ware een filter over de ervaring van het personage, waardoor de intensiteit van de leesbeleving verzwakt. Voorbeelden van filterwoorden zijn: zien, horen, voelen,…

Schrijf alleen voor jezelf en vergeet je publiek. Als je alleen maar met je publiek bezig bent, saboteer je jezelf. Schrijf het boek dat je zelf zou willen lezen. Het helpt om de eerste versie te schrijven zonder oordeel. Het…

Het laten beoordelen van je tekst is spannend. Je laat je tekst vaak pas lezen, wanneer je zelf tevreden bent. Kies je proeflezers zorgvuldig. Geef ze gerichte vragen mee, om te voorkomen dat je feedback te algemeen is (in de…

Maak je niet druk over wat je moeder zal denken van je taalgebruik of je erotische of moordlustige passages. Het vergt moed om die gêne aan de kant te zetten, maar het levert doorgaans wel de mooiste proza op. En…

Clichés zijn (te) vaak gebruikte uitdrukkingen of woordcombinaties, die daardoor afgezaagd of betekenisloos worden. Het waren ooit vindingrijke metaforen, maar ze hebben door veelvuldig gebruik hun kracht verloren. Bijvoorbeeld: ze gaan als warme broodjes over de toonbank. Ook toevoegingen zoals…

Dit was de mantra van Gerard Reve. Hij stelde dat de werkelijkheid onbruikbaar is als materiaal voor literatuur: veel te onwaarschijnlijk, te ruw, te ongestructureerd. Toch zeggen mensen vaak: je zou een boek kunnen schrijven over wat ik heb meegemaakt.…

Ons brein negeert vaak het woordje ‘niet’ en heeft moeite met de verwerking van ontkenningen, oftewel negatief geformuleerde zinnen. Positief formuleren vergroot het effect van je tekst. Vermijd dus: ‘Hij vindt het niet interessant.’ Maar schrijf in plaats daarvan: ‘Hij…

Waar gaat jouw boek of verhaal in de kern over? Probeer de essentie in één zin te verwoorden. Die essentie vertaal je in een premisse, deze helpt je om de draad niet kwijt te raken tijdens het schrijven. De premisse…

Soms ben je zo apetrots op je eigen zinnen, dat je niet meer ziet dat hiermee de inhoud verzwakt, omdat ze niet functioneel zijn. Een scherpe redacteur of collegaschrijver is vaak nodig om je hierop te wijzen. Verblind door de…

Breng ritme in je tekst en schrijf muzikaal. In een goede tekst wisselen korte en lange zinnen elkaar af, zodat de tekst een natuurlijk ritme krijgt. Veel korte zinnen achter elkaar geven de lezer een gevoel van tijdsdruk, ze voeren…

De lijdende vorm wordt ook wel de passieve vorm genoemd en bestaat uit een combinatie van een hulpwerkwoord (‘worden’ of ‘zijn’) met een voltooid deelwoord. Passieve zinnen zijn niet per se verkeerd, maar kunnen je tekst langdradig en lastig leesbaar…

Dialogen geven je scènes vaart. Te veel regieaanwijzingen (wie in een dialoog iets zegt) halen de dynamiek van een dialoog onderuit. Zorg dat je personages voldoende eigenheid hebben, zodat de lezer aan de tekst ziet wie aan het woord is.…

Veel teksten beschrijven enkel beelden; we kijken mee door de ogen van het hoofdpersonage en zien wat hij of zij ziet. Je tekst krijgt meer kracht als je niet alleen visuele informatie geeft, maar meerdere zintuigen prikkelt, ook oren, neus,…

Je dierbaren liegen. Dat geldt niet alleen voor je moeder, wantrouw ook je vader, broer, zus en vrienden. Ook al vinden je ouders alles wat je schrijft ongetwijfeld prachtig en bejubelen je vrienden je literaire kwaliteiten, geloof ze niet. Ze…

Geloofwaardige personages zijn essentieel voor een goed verhaal. Persoonlijk schrijven, vanuit emoties die jezelf goed kent en begrijpt, helpt daarbij. Je tekst krijgt zo op een natuurlijke manier lading die de lezer direct voelt. Dat wil niet zeggen dat je…

Dit is geen oproep tot het plegen van plagiaat. Het kan stimulerend werken om je favoriete schrijver ongegeneerd te imiteren. Probeer eens een stuk te (her)schrijven in hetzelfde ritme of dezelfde vertelstem, vorm en stijl. Wat doet het met je…

De onderstaande woorden sluipen vaak ongemerkt in je teksten. Meestal zijn ze overbodig en houd je een krachtigere tekst over als je ze schrapt of vervangt door een concreter woord. TerwijlToenMooiHoewelDusHeelErgZeerVeelEnormWeinigNouHelemaalAllemaalNamelijkMaarTochVaakSomsMeestalUiteindelijkEigenlijkFeitelijkNietGeen, Er

Kies voorafgaand aan het schrijven één vertelperspectief en houd je daaraan. Je kunt dit zien als het personage op wie een camera focust, ofwel vanuit wiens gezichtspunt het verhaal wordt verteld. Lezers raken in de war als je van het…

Vermijd woorden die een ervaring of emotie beschrijven, zoals: beeldschoon, uniek, adembenemend, boos, vrolijk of verdrietig. Beweer het niet, maar bewijs het. Laat de feiten voor zichzelf spreken. Dit werkt overtuigender en meer beeldend. Laat de lezer zelf ervaren in…

Schrijf eerst een scène zoals die in je opkomt. Verwijder dan de eerste en de laatste alinea. De intro en de afronding van een scène zijn vaak overbodig. Wat overblijft is de kern. Meestal begint een scène dan op het…

Elk verhaal heeft een conflict nodig. En dat geldt niet alleen voor spannende pageturners. Een conflict stuwt het verhaal voort. Het dwingt het hoofdpersonage om in actie te komen. Het kan een interne of externe tegenwerking of tegenslag zijn, waarmee…

Literair schrijven betekent niet dat je zoveel mogelijk mooie woorden in je tekst moet proppen. Veel beginnende schrijvers zijn scheutig met bijvoeglijke naamwoorden. Meestal komt dit de tekst niet ten goede. Probeer daarom eens alle bijvoeglijke naamwoorden te schrappen uit…

Veel beginnende (maar ook gevestigde) schrijvers hebben de neiging de lezer te betuttelen door veel vertellersuitleg te geven uit angst dat de boodschap anders niet overkomt. Vaak licht de schrijver expliciet toe, wat hij ook had kunnen suggereren. Vertellend schrijven…

Vermijd het woordje ‘er’ indien mogelijk. Het is vaak overbodig en maakt je tekst onnodig traag. Gebruik ‘er’ sowieso liever niet aan het begin van een zin. ‘Er’ aan het begin van een zin Voorkeur Er staat een hete pan…